
މި ދަނޑިވަޅަކީ މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަޙު ނުހަނު ބޮޑަށް ގޯސްވެ، އިސްލާމީ އުންމަތަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ވަގުތެކެވެ. މިފަދަ ޙައްސާސީ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ރޫޙު އާލާކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
މެދުއިރުމަތީގައި އިސްރާއީލާއި އެމެރިކާ ގުޅިގެން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާއި، އީރާނުގެ ލީޑަޝިޕަށް އަމާޒުކޮށް ދެވޭ ހަމަލާތަކަކީ ހަމައެކަނި ވަކި ގައުމަކަށް ނުވަތަ ވަކި މަޒުހަބަކަށް ދެވޭ ހަމަލާތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ. ނަމަވެސް، ހިތާމަޔަކީ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅުތަކުގައިވެސް، ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލައި، މަޒުހަބީ ތަފާތުކުރުންތަކުގެ ތެރެއިން ދުޝްމަނުންގެ އަމަލުތަކަށް ހިތްވަރު ލިބޭ ފަދަ މޭރުމަކުން ވާހަކަދައްކަމުން ދިއުމެވެ.
ޝިއަޢީންނަކީ ކޮބައި؟ އެމީހުންނަކީ މުސްލިމުންތަ؟
އިސްލާމްދީނުގެ މައިގަނޑު ދެ މަޒުހަބަކީ ސުންނީ މަޒުހަބާއި ޝިއަޢީ މަޒުހަބެވެ. މި ދެ މަޒުހަބުގެ މެދުގައި އުފެދުނު ތަފާތަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ކީރިތި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ސުވަރުގެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، މުސްލިމުންގެ ވެރިއަކަށް ހުންނަވާނީ ކޮން ބޭފުޅެއްތޯ އުފެދުނު ޚިޔާލުތަފާތުވުމެކެވެ.
- ސުންނީން: ގަބޫލުކުރަނީ އަބޫބަކުރުގެފާނާއި، އުމަރުގެފާނާއި، އުޘްމާނުގެފާނު އަދި ޢަލީގެފާނުގެ ޚިލާފަތެވެ. (ޚުލަފާއުއް ރާޝިދޫން).
- ޝިއަޢީން: ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ލީޑަރަކަށް ވުމުގެ ހައްގު އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އޮތީ ރަސޫލާގެ އާއިލާގެ ބޭފުޅެއް ކަމަށްވާ ޢަލީގެފާނަށެވެ.
ނަމަވެސް، މި ތަފާތުތަކާއެކުވެސް ޝިއަޢީންނަކީ މުސްލިމުންނެވެ. އެމީހުންނާއި ސުންނީންނާ ދެމެދު ހުރި އެއްގޮތް ކަންތައްތައް މާ ގިނައެވެ.
- އެއް ކަލަކު (ﷲ) ވޮޑިގެންވާކަން ގަބޫލުކުރުން.
- ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު (ޞޢވ) އަކީ އެންމެ ފަހުގެ ނަބިއްޔާކަން ގަބޫލުކުރުން.
- ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ ﷲ ބާވައިލެއްވި ފޮތްކަން ގަބޫލުކުރުން.
- ކައުބަތުﷲ ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލައިގެން ނަމާދުކުރުމާއި، ރޯދަހިފުމާއި، ޙައްޖުވުން ފަދަ އަސާސްތައް އެއްގޮތްވުން.
ހެކި: ދުނިޔޭގެ އިސްލާމީ ޢިލްމުވެރިންގެ ނިންމެވުން
ޝިއަޢީންނަކީ މުސްލިމުންކަން ސާބިތުކޮށްދޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހެކީގެ ގޮތުގައި “އައްމާން މެސެޖް” (The Amman Message) ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. 2004 އަދި 2005 ވަނަ އަހަރު އުރުދުންގައި ބޭއްވުނު މި ބައްދަލުވުމުގައި، ދުނިޔޭގެ 84 ގައުމެއްގެ 500 އަށްވުރެ ގިނަ އިސްލާމީ މުފްތީންނާއި ޢިލްމުވެރިން (މީގެ ތެރޭގައި އަލް-އަޒްހަރުގެ އިމާމާއި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިސް ޢިލްމުވެރިން ހިމެނޭހެން) ވަނީ ސޮއިކުރައްވާފައެވެ.
އެ ބަޔާނުގައި ސާފުކޮށް ބުނެފައިވަނީ، ޝިއަޢީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ “ޖަޢުފަރީ” އަދި “ޒައިދީ” މަޒުހަބުގެ މީހުންނަކީ މުސްލިމުން ކަމަށާއި، އެމީހުން ކާފަރުކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޮންމެ އަހަރަކު މައްކާގެ ބިމުގައި ހައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ސުންނީންނާއި ޝިއަޢީން އެއް ސަފެއްގައި ތިބޭ ތިބުމަކީވެސް އެމީހުންނަކީ މުސްލިމުންކަމުގެ ދިރިހުރި ހެއްކެކެވެ.
ދުޝްމަނުންގެ އަމާޒަކީ ވަކި މަޒުހަބެއް ނޫން
އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާގައި ގަތުލުއާންމު ހިންގާއިރު، އެމީހުން މަރަނީ ސުންނީންތޯ ނުވަތަ ޝިއަޢީންތޯ ބަލައެއް ނުލައެވެ. ހަމައެފަދައިން، އީރާނަށް ހަމަލާދޭއިރު އެމީހުންގެ ބޭނުމަކީ މުޅި އިސްލާމީ ދުނިޔެ ބައިބައިކޮށް، މުސްލިމުންގެ ބާރު ކަނޑުވާލުމެވެ.
އީރާނަކީ މިއަދު ފަލަސްތީނުގެ މުޖާހިދުންނަށް އެންމެ ބޮޑަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ އެއް ގައުމެވެ. އެހެންކަމުން، އީރާނުގެ ލީޑަރަކު އަވަހާރަކޮށްލުމަކީ، އަނިޔާވެރި އިސްރާއީލަށް ލިބޭ ކުރިއެރުމެކެވެ. މުސްލިމުންގެ ގޮތުގައި ތިބެ، މިފަދަ ކަންކަމާ އުފާފާޅުކުރުމަކީ ނުވަތަ ދެކޮޅަށް ވާހަކަދެއްކުމަކީ، އަމިއްލަ ގޭގައި ރޯވެގެން އުޅޭއިރު އަވަށްޓެރިޔާއާ ޖެހިފައި އޮތް މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން އުފާކުރުން ފަދަ ކަމެކެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ މުސްލިމުންނަކީ އުޚުއްވަތްތެރި ބައެއްކަމުގައި އަންގަވާފައެވެ. “އެހެނެއްކަމަކު، މުއުމިނުންނީ އަޚުންތަކެކެވެ.” (ސޫރަތުލް ޙުޖުރާތު: 10).
މަޒުހަބީ ތަފާތުތައް ހުއްޓަސް، އިންސާފުގެ މަގުގައި އަދި އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް މުސްލިމުން ތިބެންޖެހޭނީ އެއް ސަފެއްގައެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ނަފުރަތު ފެތުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަނިޔާ ލިބެމުންދާ މުސްލިމުންނަށްޓަކައި ހެޔޮ ދުޢާކޮށް، ދުޝްމަނުންގެ ރޭވުންތަކަށް ހޭލުންތެރިވުމަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ. އީރާނު މީހުންނަކީވެސް “ލާއިލާހަ އިއްލަﷲ” ކިޔައިގެން ތިބި އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޚުންނެވެ.

