އެންމެ މާތް ރުކުން އަދާކުރުމަށްޓަކައި 1.6 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޙައްޖާޖީން ޢަރަފާތް ބިމަށް ޖަމާވެއްޖެ

ޙައްޖުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި އެންމެ މާތް ރުކުން އަދާކުރުމަށްޓަކައި 1.6 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޙައްޖާޖީން ޢަރަފާތް ބިމަށް ޖަމާވެއްޖެއެވެ. ސައުދީ ޕްރެސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އަންގާރަ ދުވަހު ޢަރަފާތް ބިމުން ފެނިގެންދިޔައީ އަޅުކަމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި، ދުޢާގެ ވަރުގަދަ ރޫޙީ މަންޒަރުތަކެކެވެ.

ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ނުވަވަނަ ދުވަހުގެ ފަތިހުން ފެށިގެން ޙައްޖާޖީން ދިޔައީ ފުލުފުލުގައި ޢަރަފާތް ބިމަށް ވަންނަމުންނެވެ. އިރުއޮއްސުމާ ހަމައަށް އެބައިމީހުން އެ މުޤައްދަސް ބިމުގެ އިންތަކުގެ ތެރޭގައި ތިބޭނީ އަޅުކަމުގައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ﷲ ހަނދުމަކުރުމާއި، ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ދުޢާ ދެންނެވުން ހިމެނެއެވެ.

އިސްލާމީ ތާރީޚާއި ޝަރީޢަތުގައި ޢަރަފާތް ބިމުގައި މަޑުކުރުން ނުވަތަ “ވުޤޫފް ޢަރަފާ” އަކީ ޙައްޖުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި އެންމެ އަސާސީ ރުކުން ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވަނީ “ޙައްޖަކީ ޢަރަފާތެވެ” މިފަދައިންނެވެ. މީގެން ދޭހަވަނީ މި ބިމުގައި މަޑުނުކޮށް ޙައްޖު ފުރިހަމަނުވާނެ ކަމެވެ.

ދީނީ ޢިލްމުވެރިން ސިފަކުރައްވާ ގޮތުގައި މިއީ އިސްލާމީ ކަލަންޑަރުގައިވާ އެންމެ މާތް އެއް ދުވަހެވެ. އަދި މިއީ ރަޙްމަތާއި، ފާފަ ފުއްސެވުމާއި، ރޫޙާނީ ތާޒާކަން ލިބިގަންނަ ދުވަހެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިއީ މީލާދީން 632 ވަނަ އަހަރު ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ކުރެއްވި ވަދާޢުގެ ޙައްޖުގައި، ޖަބަލުއްރަޙްމާގައި އެންމެ ފަހުގެ ޚުޠުބާ ދެއްވި ދުވަސްވެސް މެއެވެ. އެ ޚުޠުބާގައި އެކަލޭގެފާނު ވަނީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ހަމަހަމަކަމާއި، އިންސާނީ ފުރާނައާއި މުދަލުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ މުހިންމު އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.

މެންދުރު ވަގުތު ޙައްޖާޖީންނަށް ޢަރަފާތް ޚުޠުބާ ދެވޭނެއެވެ. މި ޚުޠުބާގައި ދީނީ އިރުޝާދުތަކާއި މި ދުވަހުގެ މާތްކަމުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލެވޭނެއެވެ. އެއަށްފަހު، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދު ޤަޞްރުކޮށް އަދި ޖަމްޢުކޮށް ކުރެވޭނެއެވެ.

މުޅި ދުވަސް އެއްކޮށް ޙައްޖާޖީން ތިބޭނީ އިންތިހާ މަޑުމޮޅިކަމާއެކު ދުޢާ ކުރުމުގައެވެ. މުޅި ސަރަޙައްދުގައި ގުގުމަމުންދަނީ ތަލްބިޔާގެ އަޑާއި، ތަކުބީރުގެ އަޑުތަކެވެ.

މައްކާގެ އިރުދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 20 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި އޮންނަ ޢަރަފާތް ބިމަކީ ބޮޑު ހުސް ބިމެކެވެ. މި ބިމުގެ މެދުގައި ހުންނަނީ ޖަބަލުއްރަޙްމާއެވެ. ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ޙައްޖާޖީން އެ ފަރުބަދަ ކައިރިއަށް ޖަމާވެ އަޅުކަން ކުރެއެވެ. އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި ބުނެވޭ ގޮތުގައި މިއީ އާދަމްގެފާނާއި ޙައްވާގެފާނު ބައްދަލުވި ބިމެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ މުސްލިމުންނަށްވެސް ވަރަށް ޚާއްޞަ ރަމްޒީ މާނައެއް އެކުލެވޭ ބިމެކެވެ.

ޢަރަފާތަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ޙައްޖާޖީން ހޯމަ ދުވަސް ހޭދަކުރީ މިނާގައެވެ. އެއީ ތަރްވިޔާ ދުވަހެވެ. އެ ދުވަހު ޙައްޖާޖީން ތިބީ ޙައްޖުގެ އެންމެ ބުރަ އަދި މުހިންމު މަރުޙަލާއަށް ނަފްސާނީގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީގޮތުން ތައްޔާރުވުމުގައެވެ.

ސައުދީ ސަރުކާރުން ވަނީ ޙައްޖާޖީންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ލުއިފަސޭހަކަމަށްޓަކައި ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މީހުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ ނިޒާމުތަކާއި، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ނެޓްވޯކްތަކުގެ އިތުރުން މުޤައްދަސް ބިންތަކުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ ކުއްލި ޙާލަތްތަކަށް އިޖާބަދޭ ޔުނިޓްތައް ހިމެނެއެވެ.

ފިނިހޫނުމިން 45 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާތީ، ޞިއްޙީ އިދާރާތަކުން ތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. އަދި ގިނަގިނައިން ފެން ބުއިމަށާއި، ސީދާ އަވީގައި ގިނައިރު މަޑުނުކުރުމަށް ޙައްޖާޖީންނަށް އިރުޝާދު ދީފައިވެއެވެ.

އިރުއޮއްސުމާއެކު، ޙައްޖާޖީން ޢަރަފާތުން ފުރައިގެން މުޒްދަލިފާއަށް ދާން ފަށާނެއެވެ. އެތަނުގައި އެބައިމީހުން މަޣްރިބް ނަމާދާއި ޢިޝާ ނަމާދު ޖަމްޢުކޮށް އަދި ޤަޞްރުކޮށް ކުރާނެއެވެ. އަދި ޖަމްރާތަކަށް އުކާނެ ހިލަ ހޮވުމާއި، އަޅުކަމާއި އަރާމުކުރުމުގައި އެ ރޭ އެތަނުގައި ހޭދަކުރާނެއެވެ.