އިސްރާއީލުން މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމަކީ ‘ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއް’: އދ

އިސްރާއީލުގެ ޕާލަމަންޓުން ފާސްކުރި، ތަފާތުކުރުންތަކުން ފުރިގެންވާ މަރުގެ އަދަބާ ބެހޭ އާ ބިލާ ގުޅޭގޮތުން އދ. ގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ޗީފް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން އިސްތިއުމާރުކޮށްފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމަކީ “ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއް” ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.

ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ އިސްރާއީލުގެ ޕާލަމަންޓުން ފާސްކުރި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އިސްތިއުމާރުކޮށްފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި “ޓެރަރިޒަމް” ގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަމަލާތަކެއް ދީގެން މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ ކުށް ސާބިތުވާ ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް އަސްކަރީ ކޯޓުތަކުން މަރުގެ އަދަބު ދިނުން ލާޒިމުވާނެއެވެ.

އދ. ގެ ހައި ކޮމިޝަނަރ ފޯ ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮލްކަރ ތާކް ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، މި އާ ގާނޫނަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އިސްރާއީލުން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު ގާނޫނެއް ކަމަށެވެ.

“މިއީ އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއް ހިންގުމުގެ އުސޫލުތަކާ މެދު ސީރިއަސް ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދޭ، ވަކި ބަޔަކަށް އަމާޒުކޮށް ތަފާތުކުރުންތައް ގެންގުޅޭ ގާނޫނެއް. އެހެންކަމުން މި ގާނޫނު ވަގުތުން އުވާލަންޖެހޭ،” އޭނާ ބާރުއަޅުއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ މައްޗަށް އޮޓޮމެޓިކުން ޝަރީއަތް ހިންގަނީ އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ކޯޓުތަކުގައި ކަމަށްވާތީ، މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް ވަކި، އަދި މާ ހަރުކަށި ގާނޫނީ ނިޒާމެއް އުފެދިގެންދާނެއެވެ.

އިސްރާއީލުގެ މަދަނީ ކޯޓުތަކުގައި، ދައުލަތަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާ މީހުންނަށް އޮންނަނީ މަރުގެ އަދަބު ނުވަތަ އުމުރަށް ޖަލަށްލުމުގެ އަދަބެވެ. ނަމަވެސް އިސްރާއީލުގެ ތާރީޚުގައި މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކޮށްފައިވަނީ އެންމެ ދެ ފަހަރެވެ. އެއީ 1948 ވަނަ އަހަރު ގައުމަށް ޣައްދާރުވި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު އަސްކަރީ ކެޕްޓަނެއްގެ މައްޗަށާއި، 1962 ވަނަ އަހަރު ނާޒީ ހަނގުރާމައިގެ ކުށްވެރިޔާ އެޑޮލްފް އައިކްމަންގެ މައްޗަށެވެ.

ތާކް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މަރުގެ އަދަބަކީ އިންސާނީ ކަރާމާތާ ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ. އަދި ވަކި ބަޔަކަށް އަމާޒުކޮށް ތަފާތުކުރުންތަކެއްގެ ތެރެއިން މި އަދަބު ދިނުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފުވުން އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.

“އިސްތިއުމާރުކޮށްފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް މި އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމަކީ ހަނގުރާމައިގެ ކުށަކަށް ވާނެ،” އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 7 އޮކްޓޯބަރު 2023 ގައި ހަމާސްއިން ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ކުށްތަކަށް އެކަނި ޚާއްސަކޮށްގެން އަސްކަރީ ކޯޓެއް އުފެއްދުމަށް އިސްރާއީލުގެ ކްނެސެޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލާ މެދުވެސް އދ. ގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ޗީފް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރެއްވިއެވެ.

އެ ކޯޓަށް، އިސްތިއުމާރުކޮށްފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން ހިންގާ ޖަރީމާތައް ބެލުމުގެ ބާރެއް ނޯންނާނެއެވެ.

“މި ބިލު ބޭރުކޮށްލުމަށް އަޅުގަނޑު ކްނެސެޓަށް ގޮވާލަން. ހަމައެކަނި ފަލަސްތީނު މީހުން ކުރާ ކުށްތަކަށް އަމާޒުކުރުމަކީ ތަފާތުކުރުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްފަރާތަކަށް ޖެހިފައިވާ އިންސާފުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުން،” ތާކް ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާގެ ބަޔާނުގައި އިތުރަށް އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، މިފަދަ ގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމާއި އެޕާތައިޑް މަނާކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ އުސޫލުތަކާ އިސްރާއީލުން ޚިލާފުވާ މިންވަރު އިތުރަށް ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ. އަދި މިއީ އިންސާފުވެރި ނޫން ޝަރީއަތްތަކަކަށް ފަހު ފަލަސްތީނު މީހުންގެ މައްޗަށް އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.