ސަޖިދައިގައި ކިޔަން އެންމެ ރަނގަޅު ދުޢާއަކީ ކޮބާ؟

ސަޖިދައިގައި ކިޔަން އެންމެ ރަނގަޅު ދުޢާތައް: ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި

ސަޖިދައަކީ ނަމާދުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ރުކުނެވެ. އެއީ އަޅާ އޭނާ ހެއްދެވި ފަރާތާ އެންމެ ބޮޑަށް ކުއްތަންވާ ވަގުތެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ: “أَقْرَبُ ما يَكونُ العَبْدُ مِن رَبِّهِ، وهو ساجِدٌ، فأكْثِرُوا الدُّعاءَ” (مسلم) މާނައީ: “އަޅަކު އޭނާގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެއާ އެންމެ ބޮޑަށް ކުއްތަންވާ ވަގުތަކީ ސަޖިދައިގައި އޮންނަ ވަގުތެވެ. ފަހެ، އެ ވަގުތު ދުޢާކުރުން ގިނަކުރާށެވެ.”

މި އާޓިކަލްގައި ސަޖިދައިގައި ކިޔުމަށް ސުންނަތުން ސާބިތުވާ އެންމެ މުހިންމު ދުޢާތަކަށް ބަލާލާނަމެވެ.

1. ވާޖިބު ޛިކުރު

ސަޖިދައިގައި ކިޔުން ވާޖިބުވެގެންވާ އެންމެ އަސާސީ ޛިކުރަކީ “سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى” (މާނައީ: އަޅުގެ ވެރި އެންމެ މަތިވެރި ރަސްކަލާނގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ!) މިއެވެ. މަދުވެގެން ތިން ފަހަރު މި ޛިކުރު ކިޔުމަކީ ސުންނަތެކެވެ.

މި ޛިކުރު ކުރުމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަލްއަޢުލާ ސޫރަތުގެ 1 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: “سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى” (މާނައީ: ކަލޭގެފާނުގެ އެންމެ މަތިވެރި ވެރިރަސްކަލާނގެ އިސްމުފުޅު ތަސްބީޙަ ކުރައްވާށެވެ!)

2. ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދި ދަންނަވާ ދުޢާ

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ސަޖިދައިގައި ވަރަށް ގިނައިން މި ދުޢާ ކުރައްވައެވެ:
“اللَّهُمَّ اغْفِرْ لي ذَنْبِي كُلَّهُ دِقَّهُ، وَجِلَّهُ، وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ وَعَلَانِيَتَهُ وَسِرَّهُ” (مسلم)
މާނައީ: “އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! މިއަޅާގެ ހުރިހާ ފާފައެއް ފުއްސަވައިދެއްވުން އެދި ދަންނަވަމެވެ. އޭގެ ކުދި ފާފައާއި ބޮޑެތި ފާފައެވެ. ފުރަތަމަ ކުރެވުނު ފާފައާއި ފަހުން ކުރެވުނު ފާފައެވެ. ފާޅުގައި ކުރެވުނު ފާފައާއި ސިއްރުގައި ކުރެވުނު ފާފައެވެ.”

3. ތަސްބީޙައާއި ޙަމްދު ހިމެނޭ ދުޢާ

ޢާއިޝަތުގެފާނު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ﷺ ސަޖިދައިގައި މިފަދައިން ކިޔުއްވައެވެ:
“سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي” (البخاري ومسلم)
މާނައީ: “އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! އިބަރަސްކަލާނގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ! އަދި އިބަރަސްކަލާނގެއަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! މިއަޅާއަށް ފާފަފުއްސަވައިދެއްވާފާނދޭވެ!”

4. ހިތް ސާބިތުކޮށްދެއްވުމަށް އެދޭ ދުޢާ

އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތައް ވަނީ ﷲގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ސަޖިދައިގައި އޮވެ މި ދުޢާ ކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ:
“يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ” (الترمذي)
މާނައީ: “އޭ ހިތްތައް ބަދަލުކުރައްވާ ރަސްކަލާކޯއެވެ! އިބަރަސްކަލާނގެ ދީނުގެ މަތީގައި މިއަޅާގެ ހިތް ސާބިތުކޮށްދެއްވާފާނދޭވެ!”

5. ޤުރުއާނުގައިވާ ދުޢާތައް ސަޖިދައިގައި ކިޔުން

ނަމާދުގެ ސަޖިދައިގައި އޮވެ ޤުރުއާން ކިޔެވުން ރަސޫލާ ﷺ ނަހީކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް، ޤުރުއާނުގައިވާ ދުޢާގެ އާޔަތްތައް “ދުޢާގެ ނިޔަތުގައި” ސަޖިދައިގައި ކިޔުމަކީ ޢިލްމުވެރިން ހުއްދަ ކުރައްވާ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް:
“رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ” (البقرة: 201)

ޖުމުލަކޮށް ދަންނަވާނީ ސަޖިދައަކީ އަޅާގެ ބޭނުންތައް ﷲއަށް ދަންނަވަން އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތެވެ. މަތީގައި ބަޔާންކުރެވުނު މައުޘޫރު (ސުންނަތުން ސާބިތުވާ) ދުޢާތަކުގެ އިތުރުން، ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ހެޔޮކަމަށް އެދި ސަޖިދައިގައި ދުޢާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ސަޖިދައިގައި ގިނަގިނައިން ދުޢާކުރުމަކީ ދުޢާ އިޖާބަވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެ، ހިތަށް މަޑުމޮޅިކަން ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.