ކެންސަރު ޖެހިފަތޯ އަމިއްލައަށް ޓެސްޓް ކުރެވިދާނެތަ؟

ކެންސަރަކީ މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ހަލުވިކަމާއެކު އިތުރުވަމުންދާ އެއް ބައްޔެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް މި ބަލި ދެނެގަނެވެނީ ވަރަށް ބޮޑުވަރުވާ ފަހުންނެވެ. ނަމަވެސް، ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ސަމާލުކަން ދީގެން، ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ބައެއް ކަންކަން އަމިއްލައަށް ދެނެގަނެވިދާނެއެވެ.

މި ލިޔުމުގައި މި ބަލަނީ ކެންސަރުގެ އަލާމާތްތައް ދެނެގަތުމަށް އަމިއްލައަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމާއި، މި ނުރައްކާތެރި ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ.

ކެންސަރުގެ އަލާމާތްތައް އަމިއްލައަށް ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއް؟

ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން ޔަގީންކުރަން މެޑިކަލް ޓެސްޓުތައް ބޭނުންވީ ނަމަވެސް، ތިރީގައިވާ ކަންކަމަށް އަމިއްލައަށް ސަމާލުކަން ދެވިދާނެއެވެ:

1. އުރަމަތީގެ މައްސަލަތައް: އަންހެނުން މަހަކު އެއްފަހަރު އަމިއްލައަށް އުރަމަތި ޗެކްކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އުރަމަތީގައި ގަނޑެއްލުން، ބޭރުފުށަށް ބަދަލެއް އައުން ނުވަތަ ތަދުވުމެއް ހުރިތޯ ބަލާށެވެ.
2. ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް: ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ކަޅުތިިކިތަކާއި އުފަންލައްތަކަށް ބަދަލެއް އާދޭތޯ ބަލާށެވެ. ކުލަ ބަދަލުވުން، ބޮޑުވުން ނުވަތަ ކަޅުތިކިން ލޭއައުމަކީ ހަމުގެ ކެންސަރުގެ ނިޝާނަކަށް ވެދާނެއެވެ.
3. އާދަޔާ ހިލާފަށް ބަރުދަން ލުއިވުން: ކަސްރަތެއް ނުކޮށް ނުވަތަ ޑައެޓެއް ނުކޮށް ކުއްލިއަކަށް ބަރުދަން ލުއިވަމުންދާނަމަ އެއީ ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
4. ގިނަ ދުވަހު ހުންނަ ކެއްސުން: 3 ހަފްތާއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ކެއްސުން ހުރުން ނުވަތަ ކެއްސާއިރު ލޭއައުމަކީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ އަލާމާތަކަށް ވެދާނެއެވެ.
5. ބޮޑުކަމުދާ ނިޒާމަށް އަންނަ ބަދަލު: ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތީގެ ކުލައަށް ނުވަތަ ބޮޑުކަމުދާ އާދައަށް ބަދަލެއް އައުން (މިސާލަކަށް ގިނަ ދުވަހު ބަނޑުހިކުން ނުވަތަ ބަނޑުދިޔާވުން).

ރާއްޖޭގައި ކެންސަރު އިތުރުވަނީ ކީއްވެ؟

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކެންސަރުގެ މައްސަލަ ބޮޑުވަމުންދަނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކަށް އައި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:

• ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން: މިއީ ރާއްޖޭގައި ކެންސަރު ޖެހުމަށް ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ.
• ކަސްރަތު ނުކުރުން: އެއް ތަނެއްގައި އިށީނދެގެން ތިބޭ ވަގުތު ގިނަވުމާއި ހަރަކާތްތެރިކަން ކުޑަވުން.
• ޕްރޮސެސްޑް ފުޑް: ދަަޅުގައި ބަންދުކުރި ކާނާއާއި، ތެޔޮ ގިނަ ކާނާ އަދި ހަކުރު ގިނަ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުން އިތުރުވުން.

ކެންސަރުން ސަލާމަތްވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަން

ކެންސަރަކީ %30 އާއި %50 އާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަ ބަދަލުކޮށްގެން ހުއްޓުވިދާނެ ބައްޔެކެވެ.

1. ދުންފަތާ ދުރުވުން: ކޮންމެ ކަހަލަ ދުންފަތެއްގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީވެސް ކެންސަރަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ. ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން ހުއްޓާލުމަކީ ކެންސަރުން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭ އެންމެ ބޮޑު ފިޔަވަޅެވެ.
2. ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ހިފެހެއްޓުން: ފަލަވުމަކީ ބައެއް ކަހަލަ ކެންސަރުތަކަށް (މިސާލަކަށް ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު) މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
3. ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން: ދުވާލަކު މަދުވެގެން 30 މިނެޓު ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމަށް އާދަކުރާށެވެ.

ކެއުން ބަހައްޓަންވީ ގޮތް

ކެންސަރުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި “ކެއުމަކީ” އެންމެ މުހިންމު އެއް އައްޑަނައެވެ.

• މޭވާއާއި ތަރުކާރީ: ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ތަފާތު ކުލަކުލައިގެ ތަރުކާރީއާއި މޭވާ ކާށެވެ. މީގައި ހުންނަ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްސްތަކަކީ ކެންސަރު ސެލްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ މާއްދާތަކެކެވެ.
• ޕްރޮސެސްޑް މީޓް މަދުކުރުން: ސޮސެޖް، ނުގެޓްސް އަދި ކޯލްޑް ކަޓްސް ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން މަދުކުރާށެވެ.
• ހަކުރު މަދުކުރުން: މާގިނައިން ހަކުރު ބޭނުންކުރުމަކީ ހަށިގަނޑުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދި ކެންސަރަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
• ފެން ގިނައިން ބުއިން: ހަށިގަނޑުން ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުކުރުމަށްޓަކައި ފެން ބުއިން އިތުރުކުރާށެވެ.

އަމިއްލައަށް ހަށިގަނޑު ޗެކްކުރުމަކީ ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އެއްވެސް ކަހަލަ އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލެއް ހަށިގަނޑުން ފެނިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. “ކުރިޔާލާ ރައްކާތެރިވުން، ފަހުން ކުރަންޖެހޭ ހިތާމައަށްވުރެ މާ ރަނގަޅެވެ.”