ކޮންގޯގައި ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަން އާދަޔާ ހިލާފު ބާރުމިނެއްގައި އިތުރުވަނީ
ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ (ޑީ.އާރް.ސީ) ގައި ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަން “އާދަޔާ ހިލާފު” ބާރުމިނެއްގައި އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ، ސިއްހީ ގޮތުން ދެވޭ އިޖާބަ މިހާރަށްވުރެ ވަރުގަދަ ކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާއިން ހޮނިހިރު ދުވަހު ގޮވާލައިފިއެވެ.
ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ އިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މިއީ އެ ގައުމުގެ ތާރީޚުގައިވެސް އެބޯލާ ވައިރަސް އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރިގެންދިޔަ ފަހަރު ކަމަށެވެ. މީގެ ކުރިން 2018 އާއި 2020 އާ ދެމެދު އެ ގައުމުގައި އެބޯލާ ފެތުރުނުއިރު، ބަލިޖެހުނު 3,500 އެއްހާ މީހުންގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް 2,300 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ.
މިދިޔަ މެއި މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ފެންނަން ފެށި މި ބަލިމަޑުކަން ފެތުރެނީ “ބަންޑިބުގްޔޯ” ނަމަކަށް ކިޔާ ވައިރަސްގެ ބާވަތަކުންނެވެ. މި ބާވަތަށް ޚާއްސަ، ހުއްދަދެވިފައިވާ ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް އަދި މިހާތަނަށް ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.
ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ޖުލައި 30 ގެ ނިޔަލަށް އެ ގައުމުން 3,605 މީހުންނަށް ބަލިޖެހިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން 1,587 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މިއީ ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް 44 އިންސައްތަ މަރުވާ ރޭޓެކެވެ.
އެ ޖަމްއިއްޔާއިން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ބަލި ޖެހޭ މީހުންނާއި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ މެދުކެނޑުމެއް ނެތި އިތުރުވަމުންނެވެ. އެބޯލާއަކީ ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާ ދިޔާ އެއްޗެހީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ، އަދި ހުން އައުމާއެކު ހަށިގަނޑުގެ އެކި ތަންތަނުން ލޭ އަންނަ ބައްޔެކެވެ. ވޭތުވެދިޔަ 50 އަހަރު ތެރޭގައި އެފްރިކާ ބައްރުން 15,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މި ބަލީގައި މަރުވެފައިވެއެވެ.
މިހާރު ބަލި އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރެމުންދަނީ ދެކުނު ސޫދާނާއި ޔުގެންޑާގެ ބޯޑަރާ އިންވެގެން އޮންނަ އިޓޫރީ ޕްރޮވިންސުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ނޯތު ކީވޫ އަދި ސައުތު ކީވޫ ހިމެނޭހެން އިތުރު ހަތަރު ޕްރޮވިންސަކަށް ބަލި ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. މި ސަރަހައްދުތަކުގެ ބޮޑު ބައެއް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ހަތިޔާރު އެޅި ގްރޫޕެއް ކަމަށްވާ އެމް23 އިންނެވެ.
ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ އިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ސަލާމަތީ ނުރައްކާތަކާއި، މީހުން އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ހިޖުރަކުރުމާއި، ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ކުރާ ދަތުރުތަކުގެ ސަބަބުން ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ބަލި ފެތުރުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ ޖަމްއިއްޔާއިން ބުނެއެވެ.
މި ބައްޔާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ އެންމެ އުއްމީދީ ވެކްސިނެއް ތައްޔާރުކުރާނީ ސިންގަޕޫރުގެ ހިލްމަން ލެބޯރަޓްރީޒްއިން ކަމަށް ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ އިން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީން ތައްޔާރުކުރާ ވެކްސިނެއްގެ ކްލިނިކަލް ޓްރަޔަލްގެ ދަށުން، ފުރަތަމަ ވޮލަންޓިއަރަށް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ދީފައެވެ.
