ރޯދައަށް ހުއްޓާ ހަނދާންނެތިގެން ފެން ބޮވިއްޖެނަމަ ދެން ހަދާނީ ކިހިނެއް؟
ހަނދާންނެތިގެން ރޯދައަށް ހުރެ ކެވުމާއި ބޮވުން: އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ލުއިފަސޭހަކަން
ރޯދައަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ފަރުޟު ފަސް ބިނާގެ ތެރެއިން އެއް ބިނާއެވެ. ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ހިފުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބު ކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. އިންސާނުންނަކީ ތަބީޢީގޮތުން ކަންކަން ހަނދާންނެތުމާއި، ކުށް ކުރެވޭ ބައެކެވެ. މިގޮތުން ރޯދައަށް ހުންނަ ވަގުތު، ތިމާ އިނީ ރޯދައަށްކަން ހަނދާންނެތިގެން ފެންބޮވޭ ފަހަރު އާދެއެވެ. މިފަދަ ޙާލަތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ދެން ހަދާނީ ކިހިނެއްތޯ މިއީ ވަރަށް ގިނަ މީހުން އުފައްދާ ސުވާލެކެވެ.
ރޯދަ ގެއްލޭނެތަ؟
އިސްލާމީ ފިޤުހު އިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ރޯދައަށް ހުރިކަން ހަނދާންނެތިގެން އެއްޗެއް ކެވުމަކުން ނުވަތަ ބޮވުމަކުން ރޯދައެއް ނުގެއްލޭނެއެވެ. އެމީހެއްގެ ރޯދަ ޞައްޙަވާނެއެވެ. އަދި އެ ރޯދަ ޤަޟާ ކުރާކަށްވެސް ނުޖެހޭނެއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ހެކި
މާތް اللهُ އީ އަޅުތަކުންނަށް އޯގާވަންތަ، ލުއިފަސޭހަކޮށްދެއްވާ އިލާހެވެ. ހަނދާންނެތިގެން ކުރެވޭ ކަންކަމަށް އެކަލާނގެ މުއާޚަޛާ ނުކުރައްވާނެކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުން އެނގެއެވެ. ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ އެންމެ ފަހު އާޔަތުގައި اللهُ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ މުއުމިނުން ކުރާ ދުޢާއެއް ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ:
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَاމާނައީ: “އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! އަޅަމެން ހަނދާންނެތިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ގަސްތަކާނުލައި ކުށެއް ކުރެވިއްޖެނަމަ، އެކަމަށް އަޅަމެންނަށް ޢުޤޫބާތް ނުދެއްވާނދޭވެ!” (ބަޤަރާ ސޫރަތް: 286)
މި ދުޢާގެ ޖަވާބުގައި މާތް اللهُ ވަނީ “އެކަން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އިޖާބަކުރައްވައިފީމެވެ” (އެބަހީ: ހަނދާންނެތިގެން ކުރާ ކަންކަމަށް ފާފައެއް ނެތެވެ) ކަމަށް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތުން ހެކި
މި މައްސަލައިގައި އެންމެ ސަރީޙަ (ސާފު) ދަލީލެއް އައިސްފައިވަނީ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅުންނެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. މާތް ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ:
“مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ، فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ، فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ”މާނައީ: “ރޯދައަށް ހުރެ ހަނދާންނެތިގެން ކައިބޮއިފި މީހާ، އޭނާގެ ރޯދަ ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ. އެހެނީ އޭނާއަށް ކެއުމާއި ބުއިން ދެއްވީ الله އެވެ.” (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ އަދި މުސްލިމް)
މި ޙަދީޘުން އެނގޭ ގޮތުގައި ހަނދާންނެތިގެން ބޮވޭ ފެންފޮދަކީ އެމީހަކަށް މާތް اللهُ ދެއްވި “މެހުމާންދާރީއެއް” ނުވަތަ ހަދިޔާއެކެވެ.
މިފަދަ ޙާލަތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ހަދަންވީ ގޮތް:
- ވަގުތުން ހުއްޓާލުން: ފެން ބޮމުން ދަނިކޮށް، ނުވަތަ ކަމުން ދަނިކޮށް ރޯދައަށް ހުރިކަން ހަނދާންވާ ވަގުތުން ފެށިގެން އެކަން ހުއްޓާލަން ޖެހޭނެއެވެ. އަނގަ ތެރޭގައި އެއްޗެއް އިންނަމަ އެ އެއްޗެއް ބޭރުކޮށްލަން ޖެހޭނެއެވެ.
- ރޯދަ ކުރިއަށް ގެންދިއުން: ރޯދަ ގެއްލިއްޖެ ކަމަށް ހީކޮށް ކެއުންބުއިން ކުރިއަށް ގެންގޮސްގެން ނުވާނެއެވެ. އިރުއޮއްސެންދެން ރޯދައަށް ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ.
- އަނގަ ދޮވުން: އަނގަ ތެރޭގައި ހުރި ރަހަ ފިލުވައިލުމަށްޓަކައި ކުޅު ޖަހައި، އަނގަ ދޮވެލުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.
- ޤަޟާ ކުރަން ނުޖެހުން: އެދުވަހުގެ ރޯދަ އިތުރަށް ހިފާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އެ ރޯދަ ފުރިހަމަވާނެއެވެ.
އެހެން މީހަކު ކާތަނެއް ފެނިއްޖެނަމަ؟
ރޯދަ މަހު މީހަކު ހަނދާންނެތިގެން ކާތަނެއް ނުވަތަ ބޯތަނެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކަށް އެކަން ހަނދާންކޮށްދިނުމަކީ ކައިރީގައި ހުންނަ މީހާގެ މައްޗަށް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. އެއީ “ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަންކަން ނަހީކުރުން” މި އުޞޫލުގެ ތެރެއިންނެވެ.
ޖުމުލަކޮށް ދަންނަވާނީ، އިސްލާމްދީނަކީ ލުއިފަސޭހަ ދީނެކެވެ. ހަނދާންނެތިގެން ކުރެވޭ ކަންކަމަށް ކަލާނގެ އަޛާބެއް ނުދެއްވައެވެ. އެހެންކަމުން، ރޯދައަށް ހުރެ ހަނދާންނެތިގެން ފެންބޮވުނަސް ހާސްނުވާށެވެ. އެއީ މާތް اللهُ ތިބާއަށް ދެއްވި ރިޒްޤެކެވެ. އެކަލާނގެއަށް ޝުކުރުވެރިވެ، ރޯދަ ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ.
