ފަސް ހިއްސު: އިލާހީ ރަޙުމަތުގެ އަގުބޮޑު ހަދިޔާ

އިންސާނާއަކީ މާތްﷲ ހެއްދެވި އެންމެ މަތިވެރި މަޚުލޫޤެވެ. މި ދުނިޔޭގައި އިންސާނާ ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާނެ އެންމެހައި ވަސީލަތްތަކާއި، ނިޢުމަތްތައް އެކަލާނގެ ވަނީ ދެއްވާފައެވެ. މިގޮތުން ދެއްވާފައިވާ އެންމެ އަގުބޮޑު އެއް ހަދިޔާއަކީ އިންސާނާގެ “ފަސް ހިއްސު” އެވެ. މި ހިއްސުތަކަކީ ހަމައެކަނި ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މި ކާއިނާތުގެ ފުރިހަމަކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ދެއްވައިފައިފައިވާ ވަސީލަތްތަކެކެވެ.

މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަނީ މި ނިޢުމަތްތަކުގެ ވާހަކަ ތަކުރާރުކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ. މުއުމިނޫން ސޫރަތުގެ 78 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަނީ:

وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ
މާނައީ: “އަދި އެކަލާނގެއީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި އިވުމާއި، ފެނުމާއި، ހިތްތައް އުފެއްދެވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ޝުކުރުވެރިވަނީ ވަރަށްވެސް މަދުންނެވެ.”

މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި އިވުމާއި ފެނުމަކީ ޝުކުރުވެރިވުން ލާޒިމުކުރާ ވަރަށް މަތިވެރި ނިޢުމަތްތަކެކެވެ.

1. ފެނުމުގެ ހިއްސު (Sight)

ލޮލަކީ އިންސާނާއަށް ދެއްވި ހައިރާންކުރުވަނިވި ހަދިޔާއެކެވެ. މާތްﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ހެކިތައް ދުނިޔެމަތިން ދެނެގަތުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ވަސީލަތަކީ މިއީއެވެ. ބަލަދު ސޫރަތުގެ 8 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަނީ: “أَلَمْ نَجْعَل لَّهُ عَيْنَيْنِ” (އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެ އިންސާނާއަށް ދެލޯ ނުލައްވަން ހެއްޔެވެ؟) މި އާޔަތުން ލޮލުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވެގެންދެއެވެ.

2. އިވުމުގެ ހިއްސު (Hearing)

ޤުރުއާނުގެ ގިނަ އާޔަތްތަކުގައި ފެނުމުގެ ކުރިން އިވުމުގެ ހިއްސު ޛިކުރު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިއީ އިންސާނާ އުފަންވާއިރުވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތްކުރަން ފަށާ އެއް ހިއްސެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާތްﷲގެ ކަލާމްފުޅު އަޑުއިވި، ދީނީ ނަޞޭޙަތްތަކުން ހިދާޔަތް ލިބިގަތުމުގެ މަގު ފަހިވެގެންދެއެވެ.

3. ވަސްބެލުމުގެ ހިއްސު (Smell)

ނޭފަތަކީ ވަސްބެލުމުގެ އިތުރުން ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމުގެވެސް މައިގަނޑު ބައެވެ. ވަސްބެލުމުގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެތީގެ މީރުވަހާއި، މާމަލުގެ މީރުވަސް އިޙްސާސްކުރެވި، ދިރިއުޅުމުގެ އުފާވެރިކަން އިތުރުވެއެވެ. އަދި ނުރައްކާތެރި ކަންކަމުން (މިސާލަކަށް ދުން ނުވަތަ ކުނިވެފައިވާ އެއްޗެއްގެ ވަސް) ސަލާމަތްވުމަށް މިއީ އިންޒާރެއްގެ ދައުރު ވެސް އަދާކުރާ ހިއްސެކެވެ.

4. ރަހަބެލުމުގެ ހިއްސު (Taste)

ދޫ އުފައްދަވާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ވާހަކަދެއްކުމަކަށް ނޫނެވެ. ތަފާތު ރަހަތައް ވަކިކުރުމުގެ ބާރު މާތްﷲ ވަނީ ދުލުގައި ލައްވާފައެވެ. ބަލަދު ސޫރަތުގެ 9 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަނީ: “وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ” (އަދި ދުލަކާއި ދެ ތުންފަތް ނުލައްވަން ހެއްޔެވެ؟) މި ނިޢުމަތުގެ ސަބަބުން ކެއިންބުއިމުގެ ފޮނިކަން އިންސާނާއަށް ލިބިދެއެވެ.

5. ބީހުމުގެ ނުވަތަ އަތްލުމުގެ ހިއްސު (Touch)

ހަށިގަނޑުގެ ހަންގަނޑަކީ މުޅި ހަށިގަނޑު ނިވާކޮށްދޭ ފޭރާމެކެވެ. ހޫނާއި، ފިންޏާއި، ތަދާއި، އޮމާންކަމާއި ގަދަކަން އިޙްސާސްކުރެވެނީ މި ހިއްސުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ދިފާޢުވުމަށްޓަކައި ލައްވާފައިވާ އައްޑަނައެކެވެ.

ހިއްސުތަކުގެ މުހިންމުކަމާއި ޝުކުރުވެރިވުން

ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައިވެއެވެ: “اللَّهُمَّ مَتِّعْنَا بِأَسْمَاعِنَا، وَأَبْصَارِنَا، وَقُوَّاتِنَا مَا أَحْيَيْتَنَا” (އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! އަޅަމެން ދިރިތިބިހާ ހިނދަކު، އަޅަމެންގެ އިވުމާއި، ފެނުމާއި، ބާރުތަކުން އަޅަމެންނަށް ފައިދާ ދެއްވާނދޭވެ!)

މި ހިއްސުތަކަކީ ޤިޔާމަތް ދުވަހުން އެއާ މެދު ސުވާލުވެވޭނެ އަމާނާތްތަކެކެވެ. އިސްރާ ސޫރަތުގެ 36 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަނީ މިކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ.
إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا
މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، އިވުމާއި، ފެނުމާއި، ހިތާއި، މިއިން ކޮންމެ ކަމަކީ އެއާ މެދު ސުވާލު ކުރެއްވޭނޭ ކަންކަމެވެ.”

ވީމާ، މި ފަސް ހަދިޔާގެ ބޭނުން ހިފަންވާނީ މާތްﷲ ރުއްސަވާ ކަންކަމުގައެވެ. ހަރާމް ކަންކަމަށް ބެލުމާއި، ނުބައި ވާހަކަ އަޑުއެހުމުން ދުރުހެލިވެ، މި ގުނަވަންތަކުގެ ޙަޤީޤީ ޝުކުރު އަދާކުރާ ބަޔަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ވާންޖެހެއެވެ. އިންސާނާގެ ފުރިހަމަކަން ބިނާވެފައިވަނީ މި ހިއްސުތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުމުގެ މައްޗަށެވެ.