އިންޑިއާ-ޕާކިސްތާނުގެ ނުތަނަވަސްކަން: އީޔޫގެ މަޤާމަކީ ކޮބާ؟
އިންޑިއާ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުގައި ދިން ނިރުބަވެރި ޙަމަލާއެއްގައި 26 ފަތުރުވެރިން މަރާލެވުމާ ގުޅިގެން އިންޑިއާ އާއި ޕާކިސްތާނު ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ދެކޮޅަށް، ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން (އީޔޫ) އިން ވަނީ އަސްކަރީ ފިޔަވަޅަކަށް ނުގޮސް ދެ ޤައުމު ދެމެދު މަޝްވަރާކުރުމަށް ގޮވާލައިފައެވެ.
އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކުރިގޮތުގައި، އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީ ވަނީ އިންޑިއާގެ ހަނގުރާމަވެރި ބާރުތަކަށް “ޖަވާބުދޭނެ ގޮތާއި، އަމާޒުތަކާއި، ވަގުތު” ކަނޑައެޅުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވާފައެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޕާކިސްތާނުން ވަނީ 24 ނުވަތަ 36 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާއިން އަތުވެދާނެ އަސްކަރީ ޙަމަލާއަކަށް އިންތިޒާރުކުރަމުންދާކަމުގެ އިންޒާރުދީފައެވެ.
”އީޔޫ އިން އަބަދުވެސް މި ހާލަތު ޙައްލުކުރުމަށް ސުލްޙަވެރި ގޮތަކަށް، މަޝްވަރާކުރުމުގެ މައްޗަށް ބާރުއަޅަމުން އައިސްފައިވާނެ. ޚާއްޞަކޮށް މި ޓެރަރިސްޓު ޙަމަލާއަށް ފަހުގައި މިކަން ވަރަށް މުހިންމު” ކަމަށް އީޔޫގެ ސްޕޯކްސްޕާސަން، އަނުއާރު އެލް އަނޫނީ، ބްރަސެލްސްގައި ބޭއްވުނު ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވިދާޅުވިއެވެ.
އިޙްތިރާމް އިސްކޮށް، އަސްކަރީ، ސިޔާސީ، އިޤްތިޞާދީ، ޤާނޫނީ، ނުވަތަ އެހެންވެސް އެފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުން ދުރުހެލިވެ، ސަރަޙައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފާނެ ފިޔަވަޅުތަކުން މިވަގުތު ދުރުހެލިވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމުކަމެއްކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ދެކުނު އޭޝިއާގެ ވާދަވެރިންގެ މެދުގައި މުވާސަލާތީ ޗެނަލްތައް ހުޅުވާލެވި މަޝްވަރާތައް އިސްކުރާނެކަމުގެ އުންމީދު ކުރައްވާކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރެއްވިއެވެ.
އިންޑިއާ-ޕާކިސްތާނުގެ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވުން
އޭޕްރިލް 22 ވަނަ ދުވަހު، އަސްކަރީ ޔުނިފޯމް ލައިގެން ތިބި މީހުން، އިންޑިއާ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުގެ ފަހަލްގާމް ފަރުބަދަމަތީ ރިސޯޓުގައި ތިބި ފަތުރުވެރިންނަށް ހަމަލާދިނެވެ. މި ތަނަކީ “މިނި-ސްވިޓްޒަލޭންޑް” ގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރު ތަނެކެވެ.
ޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސާ އުރުސުލާ ވޮން ޑެރް ލެއެން ވަނީ އެދުވަހު އެކްސް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމުގައި އެކަމާ ހިތާމަކުރައްވާ މެސެޖެއް ޕޯސްޓުކުރައްވާފައެވެ.
”ފަހަލްގާމްގައި ހިނގި ނުބައި ޓެރަރިސްޓް ޙަމަލާގައި އެތައް މަޢުޞޫމު ފުރާނަތަކެއް ގެއްލުނީ، އެހެންނަމަވެސް، އިންޑިއާގެ ރޫޙަކީ ސުލުޙަ އިސްކުރުމުގެ ރޫޙެއްކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ، ޔޫރަޕް ތިޔަބައިމީހުންނާއެކު ތިބޭނެ.” އުރުސުލާ އެކްސްގައި ވިދާޅުވިއެވެ.
2019 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއިން އިންޑިއާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުގެ ޚާއްޞަ ޙައިޘިއްޔަތު ބާޠިލުކުރި އަހަރު އުފެދުނު “ކަޝްމީރު ރެސިސްޓަންސް ފްރަންޓް” (ޓީއާރްއެފް) އޭ ކިޔާ މާ މަޝްހޫރު ނޫން ކަޝްމީރީ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތަކުން މި ޙަމަލާގެ ޒިންމާ ވަނީ ނަގައިފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އިންޑިއާ ސަރުކާރުން މިކަމުގައި ޕާކިސްތާނަށް ތުހުމަތުކުރެއެވެ. ނަން ހާމަނުކުރި އޮފިޝަލެއް ނިއުޔޯކް ޓައިމްސްއަށް ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ޓީއާރްއެފް އަކީ ޕާކިސްތާނުގައި އޮންނަ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތެއްކަމުގައިވާ ލަޝްކަރެ-ޠައިބާ ތަމްސީލުކުރާ ފަރާތެކެވެ. މި ޖަމާޢަތަކީ 2008 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާގެ މުމްބާއީގައި ހިންގި ޙަމަލާގައިވެސް ތުހުމަތު ކުރެވުނު ޖަމާޢަތެވެ.
ފަހަލްގާމްގައި ހިނގި މިޙަމަލާއިން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ހުރި މި ދެ ބާރުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ހަމަނުޖެހުން އަލުން އިތުރުވެފައިވެއެވެ. މި ދެ ޤައުމުވެސް ދަޢުވާކުރަނީ މުޅި ކަޝްމީރުގެ ސަރަޙައްދަކީ އެބައިމީހުންގެ ސަރަޙައްދެއް ކަމަށެވެ.
އީޔޫ އަކީ ޔޫކްރެއިންގެ މައްސަލާގައި އަވަދިނެތި އުޅޭ ފަރާތެއް
ބެލްޖިއަމްގެ ވްރީޖެ ޔުނިވަރުސިޓެޓް ބްރަސެލްސް (ވީޔޫބީ) ގެ ސެންޓަރ ފޮރ ސްޓްރެޓެޖީ، ޑިފެންސް އެންޑް ސެކިއުރިޓީގެ ވިޒިޓިންގ ފެލޯ ޑރ. ކްލޯޑް ރަކިސިތްސް، ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފަރާތްތަކުން މިހާތަނަށް ވަނީ މި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ބޭރުފުށުން އާދައިގެ ޑިޕްލޮމެޓިކް ބަޔާންތަކެއް ނެރެފައެވެ. ނަމަވެސް މީގެ މާނައަކީ ނިއުދިއްލީ އަދި އިސްލާމްއާބާދަށް ސިއްރުން ފޯނުކޯލުތައް ނުކުރެވޭކަމެއް ނޫނެވެ.
”ބޭރުފުށުން، އެބައިމީހުން މާގިނަ ކަންތައްތަކެއް ނުކުރޭ، އެހެނަސް ފަރުދާ ފުރަގަހުން އެމެރިކާއިން، ޗައިނާއިން، އަދި އީޔޫގެ އޮފިޝަލުންވެސް ކަށަވަރުކުރަން ޖެހޭނީ ހަމަނުޖެހުން އިތުރު ނުވާކަން ޔަގީންކުރުމަށް ގިނަ ފޯނުކޯލުތަކެއް ކުރަމުންދާނެކަމަށް” ރަކިސިތްސް ވިދާޅުވިއެވެ.
އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި އީޔޫ އަކީ ދެކުނު އޭޝިއާގައި އެމެރިކާ އަދި ޗައިނާ ފަދަ ބޮޑު ބާރެއް ނޫނެވެ. އަދި މިވަގުތު އީޔޫ އިން އެއްމެ އިސްކަމެއް ދެނީ ޔޫކްރެއިންގެ ހަނގުރާމައިގެ މައްސަލައަށެވެ.
އީޔޫ އިން އިންޑިއާއާއެކު އޮންނަނީ ހަޤީޤީ ސިޔާސީ ގުޅުމެއްތަ؟
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ދައުރުގައި ޓްރާންސް-އެޓްލަންޓިކް ގުޅުންތައް ގޯސްވެ، ދުނިޔޭގެ އައު ނިޒާމެއް އުފެދެން ފެށުމާއެކު، ބްރަސެލްސްގައި ކުއްލިއަކަށް އިންޑިއާގެ މުހިންމުކަން އިތުރުވެފައިވެއެވެ.
ޔޫރޭޝިއާ ގްރޫޕްގެ ސައުތު އޭޝިއާ ޕްރެކްޓިސް ހެޑް އަދި އިންޑިއާގެ އަނަންތަ އަސްޕެން ސެންޓަރގެ ފެލޯ ޕްރަމިތް ޕާލް ޗައުދުރީ ވިދާޅުވީ ފަހަލްގާމްގައި ހިނގި ޙަމަލާއަށް އިންޑިއާއިން ކޮންމެ ގޮތަކަށް ޖަވާބުދޭން ނިންމިޔަސް ބްރަސެލްސްގެ ފަރާތުން އުނދަގުލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް އިންޑިއާއިން އުންމީދު ނުކުރާކަމަށެވެ.
ޗައުދުރީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ވޮން ޑެރް ލެއެން އިންޑިއާއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅާއި 2025 ވަނަ އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ދިގު މުއްދަތަކަށް ފަސްކުރެވިފައިވާ ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމެއް ނިންމާނެކަމަށް އިޢުލާނުކުރެއްވުމުން މިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ އިހުގައި ކަޝްމީރު އިންޑިއާ-އީޔޫ ގުޅުންތަކުގައި އުނދަގޫކަމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ނަމަވެސް، މިހާރު އީޔޫ އިން ކަޝްމީރުގައި އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޚިލާފުވުންތަކުގެ ތުހުމަތުތަކަށް އަޅާލުން ކުޑަވެ، “އިތުރަށް ރިއަލްޕޮލިޓިކް މަޤާމެއް” ގެންގުޅެމުންދާ ކަމަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޗައިނާއިން ސަޕްލައި ޗެއިންތައް އެކި ގޮތްގޮތަށް ބަދަލުކުރަން ބޭނުންވާއިރު، އިންޑިއާއަކީ އެއަށް ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި އީޔޫ އިން ދަނީ ވިސްނަމުންމެވެ.
ޗައުދުރީ އިތުރުކުރެއްވީ އީޔޫ އިންޑިއާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުންތަކުގައި ފަހަކަށްއައިސް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުންތަކަކީ ޓެރަރިޒަމާ ކުރިމަތިލުމުގައި ހިއްސާކުރާ ތަޖުރިބާތަކުގެ ސަބަބުން އައި ކުރިއެރުން ތަކެއްކަމަށެވެ.
ފްރާންސްގެ ރައީސް އިމާނުއެލް މެކްރޯން ވިދާޅުވީ ފްރާންސްއިން މި ހިތާމައިގެ ވަގުތުގައި އިންޑިއާ އަދި އެގައުމުގެ ރައްޔިތުންނާއެކު ވަރުގަދައަށް ތިބޭނެކަމަށެވެ. “ފްރާންސްއިން، ފްރާންސްގެ އެކުވެރިންނާއެކު، ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ކުރަންޖެހޭ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރާނެ ކަމަށް އިމާނުއެލް އެކްސްގައި ޕޯސްޓުކުރެއްވިއެވެ.
އިންޑިއާ-ޕާކިސްތާނާ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ބޮޑުވަމުންދާއިރު، އީޔޫގެ ދައުރު އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ދަނީ ތަފާތުވަމުންނެވެ. އިހުގައި ކަޝްމީރުގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ މައްސަލަތަކަށް ބާރުއެޅި ނަމަވެސް، މިހާރު ޙަޤީޤީ ސިޔާސީ ގުޅުންތަކަށް އިސްކަންދޭ އީޔޫ އިން ބޭނުންވަނީ މަޝްވަރާއިގެ ޗެނަލްތައް ހުޅުވާލައި، އަސްކަރީ ފިޔަވަޅުތަކުން ދުރުހެލިވުމަށެވެ. ދުނިޔޭގެ އާ ނިޒާމެއް އުފެދެމުންދާއިރު، ޚާއްޞަކޮށް ޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުގައި، ޗައިނާއާ ވާދަވެރިވުމަށް އިންޑިއާގެ ސްޓްރެޓީޖިކް މުހިންމުކަން އިތުރުވެ، އިންޑިއާއާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އީޔޫގެ ލިޑަރުން ބާރުއަޅަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
