އާދައިގެ ރޯގާތޯ ނުވަތަ ކޮވިޑްތޯ އަމިއްލައަށް ދެނެގަނެވިދާނެތަ؟

(ސީ.އެން.އެން) ކަރުގައި ރިއްސުމާއި، ނޭފަތާއި، ބުރަކަށީގައި ރިއްސުމުގެ މައްސަލަ އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އާދައިގެ ރޯގާއަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.

މި ހުރިހާ ބައްޔެއްގައި ވެސް އެއްގޮތް އަލާމާތްތަކެއް ފެންނައިރު، ބައެއް ފަހަރު އެބައްޔެއް މިބައްޔެއް ވަކިކުރަން އުނދަގޫވެ އެވެ.

އޮމިކްރޯން ވޭރިއަންޓް ފެތުރެމުންދާއިރު، ކޮވިޑް-19 ގެ ކޭސްތައް ފެންނަ މިންވަރު އިތުރުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ހޮސްޕިޓަލްގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާ ދޭން ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ނިސްބަތުން މަދުކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ. ވެކްސިން ދީފައިވާ މީހުންނަށް، މި ވޭރިއަންޓްގެ އިންފެކްޝަން ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ ކަމަށް ހެކިތަކުން ދައްކާ ކަމަށް އެޕިޑެމިއޮލޮޖިސްޓް އަދި ޑެޓްރޮއިޓް ހެލްތު ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ކުރީގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރު ޑރ އަބްދުލް އެލް-ސައިދު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.

“ހަނދާން ބަހައްޓަން ޖެހޭ މުހިންމު ކަމަކީ ވެކްސިނެއް ޖެހުމަކީ ތިބާގެ އިމިއުން ސިސްޓަމަށް ‘ލުކް އައުޓް’ ކޯލެއް ދިނުން ފަދަ ކަމެއް. އެހެންވީމަ ވެކްސިންގެ އިތުރު ބޫސްޓެއް ނަގާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ވައިރަސްތައް ދެނެގަނެ، ޓާގެޓްކޮށް، ނައްތާލުމުގެ ގާބިލްކަން އެއަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް އިތުރު،” އެލް-ސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ. ވެކްސިން ޖެހިނަމަ ތިބާއަށް ކުރިމަތިވާނެ އަލާމާތްތައް ލުއިކަން އިޙްސާސް ކުރެވެއެވެ.

އަދި، އިންފެކްޝަންތައް ސީރިއަސްކޮށް ނަގަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ޞިއްޙީ ފަރުވާގެ ނިޒާމުތަކުގެ ނުރައްކަލަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، އިންފެކްޝަންތައް ސީރިއަސްކޮށް ނަގަން ނުޖެހޭނެ ކަމުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ކޮވިޑް-19 ގެ ގިނަ އިންފެކްޝަންތަކަކީ ފިނި ނުވަތަ އަރިދަފުސް ރޯގާ އެއް ފަދަ އިންފެކްޝަންތަކެއް ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ޓެސްޓެއް ހެދުން ކަމަށް ކުޑަކުދިންގެ ނެޝަނަލް ހޮސްޕިޓަލުގެ ފިޒީޝަނެއް ކަމަށްވާ ޑރ ސާރާ އޭޝް ކޮމްބްސް ވިދާޅުވި އެވެ.

“ޓެސްޓެއް ނުހަދާ ނަމަ އަހަރެން ބުނާނީ މި ބަލިތަކުގެ ތަފާތު ދެނެގަތުމަކީ ހަގީގަތުގައި ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކޭ،” ކޮމްބްސް ބުންޏެވެ. “ކޯވިޑަކީ އާދައިގެ ރޯގާފަދަ ބަލީގެ އަލާމާތްތަކަށް ފަރުވާ ކުރަން ޖެހޭ އެއްޗެއް” ކަމަށް ޑރ.ސަރާހް ވިދާޅުވިއެވެ.

ކޮވިޑްގެ އަލާމާތްތަކަކީ ކޮބާ؟

ކޯލްޑްނެސް، އަރިދަފުސް ރޯގާ އަދި ކޮވިޑުގެ ކުރީކޮޅުގެ ނިޝާންތައް އެއްގޮތް ކަމަށް އެލް-ސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.

ކޮވިޑް-19 އާއި އަރިދަފުސް ރޯގާގެ އަލާމާތްތައް ގިނަ ފަހަރަށް ފެތުރެނީ ހުން އައުމާއި، ވަރުބަލިވުމާއި، ހަށިގަނޑުގައި ރިއްސުމާއި، ކަރުގައި ރިއްސުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުމާއި، ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި، ބޮލުގައި ރިއްސުން ނުވަތަ ޑައިރިއާ ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ގޮތަށް ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސެންޓާސް ފޮ ޑިޒީޒް ކޮންޓްރޯލް އެންޑް ޕްރިވެންޝަން އިން ބުނެ އެވެ.

ކޮވިޑް-19 ގެ އިންފެކްޝަން ފާހަގަ ކުރެވޭނީ ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި، ހިކި ކެއްސުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ އިންފެކްޝަނެއްގެ އެންމެ ބޮޑު އިންޒާރެއް ދޭ އަލާމާތަކީ ރަހަނުލުމާއި ރޯގާ ޖެހުން ނަމަވެސް، އެހެން ވޭރިއަންޓްތަކާ އެކު މިހާރު އެ ބަލި ފެތުރޭއިރު އެފަދަ އަލާމާތްތައް ނުފެނި ހުރެދާނެއެވެ.  އެލް-ސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.

“ބޮލުގައި ގަދައަށް ރިއްސުން އިހުސާސް ކުރެވޭ މީހުންނަށް، ހާއްސަކޮށް ހިކި ކެއްސުމާއެކު، ބޮލުގައި ރިއްސާނަމަ އެއީ ހަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދަން ޖެހޭ ކަމެއް،” އޭނާ އިންޒާރު ދެއްވި އެވެ.

“މިއިން އެއްވެސް އަލާމާތެއް އިހްސާސް ވާން ފަށައިފި ނަމަ ސުވާލު ކޮށްލަން ޖެހޭ: އަހަރެން ކޮންޓެކްޓްވި އެއްވެސް މީހަކަށް ކޮވިޑު ޖެހުނުތޯ؟ އައިސޮލޭޓްކުރުމާއި ރެޕިޑް ޓެސްޓެއް ނެގުމަކީ ވެސް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއް،” އޭނާ ލަފާ ދެއްވި އެވެ.

ކޯވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރަންވީ ކޮން އިރަކު؟

ކޮވިޑާ މެދު ޝައްކުތައް އުފެދޭ ނަމަ ޓެސްޓެއް ހަދައިގެން އެކަން ކަށަވަރު ކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.

އަލާމާތްތައް ފެންނަ ނަމަ، މި ވަގުތަކީ ޓެސްޓެއް ހަދަންވީ ވަގުތު ކަމަށް އެލް-ސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.

ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ނުފެންނަ ނަމަވެސް ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ނުފެންނަ މީހުންނަށް، ރެޕިޑް ޓެސްޓެއް ގައިން ފެންނަން ޖެހޭ މިންވަރަށް ވައިރަސް ނުއުފެދުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެ ހާލަތްތަކުގައި ޓެސްޓު ކުރުމުގެ ކުރިން އެކްސްޕޯޝާ އަށް ފަހު ފަސް ދުވަސް މަޑުކުރުމާއި، ލުކް އައުޓްގައި ތިބުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމަށް ސީޑީސީން ބުނެ އެވެ.

“ނެގެޓިވް ޓެސްޓެއް ލިބުމުން އޭގެ މާނައަކީ ކޮންމެހެން ކޮވިޑު ނެތްކަމުގެ މާނައެއް ނޫން،” އެލް-ސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ. “އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ޓެސްޓް ކުރުން، ދެން 12 ނޫނީ 24 ގަޑިއިރު ތެރޭ އަނެއްކާވެސް ޓެސްޓް ކުރުން، ދެ ނެގެޓިވް ވެއްޖެ ނަމަ އެއީ ކޮވިޑް ނެއްތކަން އިތުރަށް ޔަގީން ކުރެވޭނެ.”

އެއީ ކޮވިޑު ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ އާންމު ރޯގާ އެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ވައިރަލް ބައްޔެއް ގެ ސަބަބުން އައިސޮލޭޓް ވުމަކީ އަބަދުވެސް ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ކޮވިޑާއެކު ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، އެހެނިހެން ބަލިތައް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ.